شهرت يافتند كه بر منابر ، باز گفته مىشدند و به دست معلّمان مكتب‌خانه‌ها داده شده ، كودكان ، بر اساس آنها ، آموزش داده مىشدند و جوانان ، با آنها خو مىگرفتند و همان‌طور كه قرآن را مىآموختند ، اين احاديث جعلى را نيز حفظ مىكردند . اين احاديث ساختگى ، كم كم ، از مجامع مردان گذشت و به مكاتب و مجامع درسىِ زنان نيز رسيد و معلّمان ، آن احاديث را به دختران و زنان مسلمان ، آموزش دادند و به همين گونه ، در ميان بردگان و خادمان نيز نفوذ يافت . جامعهء اسلامى ، ساليانى دراز از حيات خويش را به اين شكل گذرانيد و نسل‌هاى متعدّدى ، گرفتار احاديث جعلى و دروغين اين دوران بودند . دانشمندان بسيارى هم آنها را نقل كرده ، بدانها باور داشتند . « 1 » انبوه روايات جعلى و تاريخ دروغين عصر اموى كه با اهداف سه‌گانهء : 1 . نابود كردن بيت نبوّت و علويان ، 2 . بزرگداشت اختصاصى عثمان ، 3 . ترويج مجموعهء صحابه ، به‌ويژه خلفا ، به وجود آمد و به همهء مدارك و منابع بعدى راه يافت ، مشكلى است كه براى هميشه ، سدّى در راه شناخت اسلام و تحقيق در زمينهء تاريخ اسلام بوده است و محقّق ، تا از اين سدّ سِكَندر عبور نكند ، نمىتواند به راحتى در تاريخ صدر اسلام ، پاى نهد و اسلام و تاريخ آن را بشناسد . چنان كه ديديم ، معاويه ، در رسيدن به هر دو هدف خود ، هيچ كوتاهىاى نكرد ، و اگر او نتوانست خواسته‌هايش را آن طور كه مىخواست ، به سرانجام برساند و همهء آنچه را مىخواست ، براى هميشه ، نابود سازد ، خواست خداى متعال و تقدير ازلى او بر حفظ اسلام بود .

--> ( 1 ) . ر . ك : نقش عايشه در تاريخ اسلام ، ص 266 - 268 ( چاپ پنجم ) .